Ethereum 2.0 (Next Generation Version of Ethereum)

ကမၻာ့ဒုတိယအႀကီးဆုံး cryptocurrency blockchain ျဖစ္တဲ့ Ethereum မွာ -

 1. Network Privacy safety
 2. Smart Contract safety
 3. Consensus safety
 4. Scalability

စတဲ့ အဓိက ျပႆနာႀကီး (၄) ရပ္နဲ႔ ႀကဳံေတြ႕လာရတယ္။ Ethereum ေမြးကင္းစတုန္းက ဒီေလာက္ ျပႆနာမရွိေသး။ Ethereum ကြန္ရက္ က်ယ္ျပန္႔လာတာနဲ႔အမွ် ျပႆနာေတြ၊ အားနည္းခ်က္ေတြ ေတြ႕လာရတယ္။ DAO hack ခံရၿပီးတဲ့ေနာက္ပုိင္း ပုိေပၚလြင္လာခဲ့တယ္။ ဒီ ျပႆနာ ၄ ရပ္ထဲမွာ အႀကီးမားဆုံး ျပႆနာက စေကးကုိက္လုပ္ေဆာင္ႏုိင္စြမ္းရွိမႈ (Scalability)။

စေကးကုိက္လုပ္ေဆာင္ႏုိင္စြမ္းရွိမႈ (Scalability)

စနစ္တစ္ခု၊ ကြန္ရက္တစ္ခု၊ လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခုထဲမွာ ႀကီးမားက်ယ္ျပန္႔တဲ့အလုပ္ေတြကုိ ကုိင္တြယ္ရတဲ့အခါ ၾကန္႔ၾကာမႈမရွိ၊ ထစ္ေငါ့မႈမရွိဘဲ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္စြမ္းရွိမႈကုိ scalability လုိ႔ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆုိတယ္။ လက္ရွိ Ethereum blockchain မွာ တစ္စကၠန္႔ကုိ ေငြလႊဲေျပာင္းမႈ ၁၅ ခုသာ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္စကၠန္႔မွာ ေငြလႊဲေျပာင္းေနမႈက ေထာင္ေသာင္းမက။ ဒီလုိ ၾကန္႔ၾကာမႈဟာ Chain ေပၚမွာ ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ မ်ားျပားလွတဲ့ D-App ေတြအတြက္ အဆင္မေျပႏုိင္၊ အလုပ္မတြင္က်ယ္ႏုိင္ ျဖစ္လာတယ္။ ဒီ ျပႆနာကုိ "Sharding" လုိ႔ေခၚတဲ့ ဖြဲ႕စည္းတည္ေဆာက္မႈပုံစံအသစ္က ေျဖရွင္းေပးႏုိင္မယ္။

အကြဲအစမ်ားလုိ ျဖန္႔ေ၀ျခင္း (Sharding)

မတူညီတဲ့ စၾက၀ဠာအစုအေ၀း ("Universe")ထဲက Blockchain အတြင္းမွာ ေထာင္ေသာင္းမက မ်ားျပားလွတဲ့ လႊဲေျပာင္းမႈ (Transaction) ေတြကုိ ေနရာတစ္ခုစီေပးၿပီး မ်ဥ္းၿပိဳင္အျဖစ္ တစ္ၿပိဳင္တည္း သြားေစႏုိင္တယ္။ ဒီကိစၥမွာ တူညီတဲ့ Chain ေပၚ ေနရာယူၿပီးသြားၾကမယ့္ Transaction ေတြအတြက္ လုံၿခဳံမႈ ညႇိေပးမထားဘူး။ တစ္သတ္မတ္တည္း။ ဒီ universe ေတြဟာ သီးသန္႔ blockchain ေတြမဟုတ္ေပမယ့္ စနစ္အတြင္းပုိင္းခ်ိတ္ဆက္လုပ္ေဆာင္ေနၾကတယ္။ အေရးအႀကီးဆုံးကေတာ့ သူတုိ႔ရဲ႕ အမ်ားသေဘာတူညီခ်က္ (consensus) ကုိ ေ၀မွ်ေနၾကတာပဲ။ Sharding ဟာ ေပါင္းစပ္ရအခက္ဆုံး အစိတ္အပုိင္း ၃ ခုျဖစ္တဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္မႈမရွိလြတ္လပ္စြာ ျဖန္႔ေ၀ျခင္း(decentralization)၊ စေကးကုိက္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္စြမ္းရွိမႈ (scalability) နဲ႔ လုံၿခဳံေရး (security) တုိ႔ကုိ ေအာင္ျမင္စြာ ေပါင္းစပ္ေပးႏုိင္တယ္။ Transaction ေတြ အခ်ိန္ေစာင့္ေနစရာမလုိ ခုပုိ႔ခုေရာက္ လုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္စြမ္းရွိတယ္။

Network privacy safety

Privacy လုံၿခဳံေရးတုိးျမႇင့္ဖုိ႔အတြက္ သိျခင္းသုည သက္ေသခံ (zero knowledge proof) zk-SNARKs ကုိ ေနာက္ဆုံးထုတ္ Ethereum hard fork ျဖစ္တဲ့ Byzantium ထဲမွာ ထည့္သြင္းထုတ္ေဖာ္ေပးခဲ့ၿပီးျဖစ္တယ္။

Smart contract safety

Smart contract လုံၿခဳံမႈနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ Ethereum က နည္းလမ္းတက် စစ္ေဆးအတည္ျပဳခ်က္ေတြကုိ အျမဲတေစ ထုတ္ျပန္ေပးပါတယ္။ Python နဲ႔တူတဲ့ Viper programming language သုံးျခင္းဟာ Ethereum application ေတြကုိ လုံၿခဳံမႈပုိရွိေစပါတယ္။

Consensus algorithm safety

Consensus algorithm ဆုိတာ blockchain လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခုထဲမွာ ျဖန္႔ေ၀ထားတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ သုိ႔မဟုတ္ စနစ္ေတြအၾကား တစ္ခုတည္းေသာ ေဒတာတန္ဖုိးအေပၚ သေဘာတူညီခ်က္ရယူတာျဖစ္တယ္။ Consensus အတြက္ ေျဖရွင္းေပးမယ့္သူက Casper ။ Casper ဟာ Ethereum ရဲ႕ လက္ရွိ Proof-of-Work (PoW) protocol ကုိ Proof-of-Stake (PoS) protocol အျဖစ္ ေျပာင္းလဲေပးတယ္။ Proof-of-Stake ဟာ Ethereum ရဲ႕ Mining Rig ေတြမွာ စြမ္းအင္စားသုံးမႈကုိ ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏုိင္စြမ္းရွိတယ္။

ဒီ ျပႆနာ ၄ ခုအတြက္ နည္းပညာပုိင္းေတြကုိ Ethereum Blockchain Version 2.0 မွာ ေပါင္းစပ္အဆင့္ျမႇင့္တင္ထားတယ္။ Ethereum v1.0 ကေတာ့ 2014 မွာ က်ဆုံးခဲ့ၿပီး V2.0 က စင္ေပၚေရာက္လာခဲ့တယ္။ Blockchain ကုိ အဆင့္ျမႇင့္တင္မႈ ျပဳလုပ္ၿပီး ထြက္လာမယ့္ Ethereum 2.0 သတင္းေၾကာင့္ Ethereum ေစ်းက်ဆင္းခဲ့ရတယ္။ လူေတြက နားမလည္ၾကေတာ့ သုိ႔ေလာ သုိ႔ေလာနဲ႔ စုိးရိမ္စိတ္၀င္ေနခ်ိန္ မီးေလာင္ရာေလပင့္ ေကာလာဟလေတြေၾကာင့္ ေစ်းက်ဆင္းခဲ့ရတာလည္း ျဖစ္တယ္။ ဒီလုိ ယွဥ္ၿပိဳင္တုိက္ခုိက္သူေတြေၾကာင့္ ေစ်းက်ရတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး Ethereum founder ျဖစ္သူ ဗစ္တလစ္ ဘုတရင္ (Vitalik Buterin) က  စုိးရိမ္မႈမျဖစ္ပါဘူး။ သူက - "Ethereum ကုိ သတ္မယ့္သူဟာ Ethereum ပါ၊ တရုတ္ Ethereum လည္း Ethereum ပါပဲ၊ တုိင္၀မ္ Ethereum လည္း Ethereum ပါပဲ၊ Ethereum 2.0 ဟာလည္း Ethereum ပါပဲ " လုိ႔  2017 ခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာ 25 ရက္ေန႔က တုိင္၀မ္မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ Beyond Bolck 2017 ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးပြဲမွာ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

Ethereum လုိ ျပႆနာကုိ Bitcoin က မ်ားစြာ ႀကဳံခဲ့ရၿပီးပါၿပီ။ Bitcoin hard fork ေတြ၊ Bitcoin 2.0, 2.2 ေတြထိ အဆင့္ျမႇင့္တင္ခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ Transaction time ၾကာလြန္းတဲ့ျပႆနာကုိ Lightning network နည္းပညာနဲ႔ ျမႇင့္တင္ခဲ့ၿပီးလုိ႔ ယခင္ထက္ ပုိမုိ ျမန္ဆန္လာခဲ့ၿပီ။ Ethereum 2.0 ဟာလည္း Bitcoin Lightning Network လုိမ်ဳိး Ethereum ကုိ ပုိမုိျမန္ဆန္ေစၿပီး စြမ္းေဆာင္ရည္ ပုိမုိျမင့္မားလာေစပါလိမ့္မယ္။

===================================
[Unicode]

Ethereum 2.0 (Next Generation Version of Ethereum)

ကမ္ဘာ့ဒုတိယအကြီးဆုံး cryptocurrency blockchain ဖြစ်တဲ့ Ethereum မှာ -

  1. Network Privacy safety

  2. Smart Contract safety

  3. Consensus safety

  4. Scalability

စတဲ့ အဓိက ပြဿနာကြီး (၄) ရပ်နဲ့ ကြုံတွေ့လာရတယ်။ Ethereum မွေးကင်းစတုန်းက ဒီလောက် ပြဿနာမရှိသေး။ Ethereum ကွန်ရက် ကျယ်ပြန့်လာတာနဲ့အမျှ ပြဿနာတွေ၊ အားနည်းချက်တွေ တွေ့လာရတယ်။ DAO hack ခံရပြီးတဲ့နောက်ပိုင်း ပိုပေါ်လွင်လာခဲ့တယ်။ ဒီ ပြဿနာ ၄ ရပ်ထဲမှာ အကြီးမားဆုံး ပြဿနာက စကေးကိုက်လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိမှု (Scalability)။

စကေးကိုက်လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိမှု (Scalability)

စနစ်တစ်ခု၊ ကွန်ရက်တစ်ခု၊ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုထဲမှာ ကြီးမားကျယ်ပြန့်တဲ့အလုပ်တွေကို ကိုင်တွယ်ရတဲ့အခါ ကြန့်ကြာမှုမရှိ၊ ထစ်ငေါ့မှုမရှိဘဲ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိမှုကို scalability လို့ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုတယ်။ လက်ရှိ Ethereum blockchain မှာ တစ်စက္ကန့်ကို ငွေလွှဲပြောင်းမှု ၁၅ ခုသာ လုပ်ဆောင်နိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်စက္ကန့်မှာ ငွေလွှဲပြောင်းနေမှုက ထောင်သောင်းမက။ ဒီလို ကြန့်ကြာမှုဟာ Chain ပေါ်မှာ ချိတ်ဆက်ထားတဲ့ များပြားလှတဲ့ D-App တွေအတွက် အဆင်မပြေနိုင်၊ အလုပ်မတွင်ကျယ်နိုင် ဖြစ်လာတယ်။ ဒီ ပြဿနာကို "Sharding" လို့ခေါ်တဲ့ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှုပုံစံအသစ်က ဖြေရှင်းပေးနိုင်မယ်။

အကွဲအစများလို ဖြန့်ဝေခြင်း (Sharding)

မတူညီတဲ့ စကြဝဠာအစုအဝေး ("Universe")ထဲက Blockchain အတွင်းမှာ ထောင်သောင်းမက များပြားလှတဲ့ လွှဲပြောင်းမှု (Transaction) တွေကို နေရာတစ်ခုစီပေးပြီး မျဉ်းပြိုင်အဖြစ် တစ်ပြိုင်တည်း သွားစေနိုင်တယ်။ ဒီကိစ္စမှာ တူညီတဲ့ Chain ပေါ် နေရာယူပြီးသွားကြမယ့် Transaction တွေအတွက် လုံခြုံမှု ညှိပေးမထားဘူး။ တစ်သတ်မတ်တည်း။ ဒီ universe တွေဟာ သီးသန့် blockchain တွေမဟုတ်ပေမယ့် စနစ်အတွင်းပိုင်းချိတ်ဆက်လုပ်ဆောင်နေကြတယ်။ အရေးအကြီးဆုံးကတော့ သူတို့ရဲ့ အများသဘောတူညီချက် (consensus) ကို ဝေမျှနေကြတာပဲ။ Sharding ဟာ ပေါင်းစပ်ရအခက်ဆုံး အစိတ်အပိုင်း ၃ ခုဖြစ်တဲ့ ထိန်းချုပ်မှုမရှိလွတ်လပ်စွာ ဖြန့်ဝေခြင်း(decentralization)၊ စကေးကိုက်လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိမှု (scalability) နဲ့ လုံခြုံရေး (security) တို့ကို အောင်မြင်စွာ ပေါင်းစပ်ပေးနိုင်တယ်။ Transaction တွေ အချိန်စောင့်နေစရာမလို ခုပို့ခုရောက် လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်စွမ်းရှိတယ်။

Network privacy safety

Privacy လုံခြုံရေးတိုးမြှင့်ဖို့အတွက် သိခြင်းသုည သက်သေခံ (zero knowledge proof) zk-SNARKs ကို နောက်ဆုံးထုတ် Ethereum hard fork ဖြစ်တဲ့ Byzantium ထဲမှာ ထည့်သွင်းထုတ်ဖော်ပေးခဲ့ပြီးဖြစ်တယ်။

Smart contract safety

Smart contract လုံခြုံမှုနဲ့ပတ်သက်လို့ Ethereum က နည်းလမ်းတကျ စစ်ဆေးအတည်ပြုချက်တွေကို အမြဲတစေ ထုတ်ပြန်ပေးပါတယ်။ Python နဲ့တူတဲ့ Viper programming language သုံးခြင်းဟာ Ethereum application တွေကို လုံခြုံမှုပိုရှိစေပါတယ်။

Consensus algorithm safety

Consensus algorithm ဆိုတာ blockchain လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုထဲမှာ ဖြန့်ဝေထားတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေ သို့မဟုတ် စနစ်တွေအကြား တစ်ခုတည်းသော ဒေတာတန်ဖိုးအပေါ် သဘောတူညီချက်ရယူတာဖြစ်တယ်။ Consensus အတွက် ဖြေရှင်းပေးမယ့်သူက Casper ။ Casper ဟာ Ethereum ရဲ့ လက်ရှိ Proof-of-Work (PoW) protocol ကို Proof-of-Stake (PoS) protocol အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးတယ်။ Proof-of-Stake ဟာ Ethereum ရဲ့ Mining Rig တွေမှာ စွမ်းအင်စားသုံးမှုကို လျှော့ချပေးနိုင်စွမ်းရှိတယ်။

ဒီ ပြဿနာ ၄ ခုအတွက် နည်းပညာပိုင်းတွေကို Ethereum Blockchain Version 2.0 မှာ ပေါင်းစပ်အဆင့်မြှင့်တင်ထားတယ်။ Ethereum v1.0 ကတော့ 2014 မှာ ကျဆုံးခဲ့ပြီး V2.0 က စင်ပေါ်ရောက်လာခဲ့တယ်။ Blockchain ကို အဆင့်မြှင့်တင်မှု ပြုလုပ်ပြီး ထွက်လာမယ့် Ethereum 2.0 သတင်းကြောင့် Ethereum ဈေးကျဆင်းခဲ့ရတယ်။ လူတွေက နားမလည်ကြတော့ သို့လော သို့လောနဲ့ စိုးရိမ်စိတ်ဝင်နေချိန် မီးလောင်ရာလေပင့် ကောလာဟလတွေကြောင့် ဈေးကျဆင်းခဲ့ရတာလည်း ဖြစ်တယ်။ ဒီလို ယှဉ်ပြိုင်တိုက်ခိုက်သူတွေကြောင့် ဈေးကျရတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး Ethereum founder ဖြစ်သူ ဗစ်တလစ် ဘုတရင် (Vitalik Buterin) က  စိုးရိမ်မှုမဖြစ်ပါဘူး။ သူက - "Ethereum ကို သတ်မယ့်သူက Ethereum ပါ၊ တရုတ် Ethereum လည်း Ethereum ပါပဲ၊ တိုင်ဝမ် Ethereum လည်း Ethereum ပါပဲ၊ Ethereum 2.0 ဟာလည်း Ethereum ပါပဲ " လို့  2017 ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ 25 ရက်နေ့က တိုင်ဝမ်မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ Beyond Bolck 2017 တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲမှာ ပြောခဲ့ပါတယ်။

Ethereum လို ပြဿနာကို Bitcoin က များစွာ ကြုံခဲ့ရပြီးပါပြီ။ Bitcoin hard fork တွေ၊ Bitcoin 2.0, 2.2 တွေထိ အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့ပြီးပါပြီ။ Transaction time ကြာလွန်းတဲ့ပြဿနာကို Lightning network နည်းပညာနဲ့ မြှင့်တင်ခဲ့ပြီးလို့ ယခင်ထက် ပိုမို မြန်ဆန်လာခဲ့ပြီ။ Ethereum 2.0 ဟာလည်း Bitcoin Lightning Network လိုမျိုး Ethereum ကို ပိုမိုမြန်ဆန်စေပြီး စွမ်းဆောင်ရည် ပိုမိုမြင့်မားလာစေပါလိမ့်မယ်။

__________________________________________

Ref : many resources
Written by : Bitcoin Seeker
follow me on : facebook, twitter, VK
 

Read More

What is Ethereum Classic (ETC)?

May 2016 မွာ Ethereum 10% ေက်ာ္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံထားတဲ့ DAO hack ခံခဲ့ရတယ္။  Ethereum ရဲ႕ block 1,920,000 မျပည့္ခင္အခ်ိန္ေပါ့။ DAO (Decentralized Autonomus Organization) ဆုိတာ Ethereum ေပၚမွာ D-App (Decentralized Application) ေတြကုိ အလုိအေလ်ာက္ ေၾကညာခ်ိတ္ဆက္ေပးဖုိ႔ တည္ေဆာက္ထားတာျဖစ္တယ္။ DAO ရဲ႕ လုံၿခဳံေရးအားနည္းခ်က္ကုိ ေရးသားေဖာ္ျပထားတဲ့ စာရြက္တစ္ရြက္က အျပင္ေပါက္ၾကားသြားေတာ့ DAO ထဲက Ether ေတြ အခုိးခံရဖုိ႔ျဖစ္သြားခဲ့တယ္။ June 2016 မွာ Ether 3.6 သန္းေက်ာ္ (USD သန္း 50 ခန္႔) hacker လက္ထဲ ပါသြားခဲ့တယ္။

ဒီအခါ Ethereum အဖြဲ႕အစည္းက စည္းေ၀းဆုံးျဖတ္ၾကတယ္။ ဟက္ကာေတြကုိ အက်ဳိးခံစားခြင့္ ကာလၾကာရွည္မရေစဖုိ႔၊ DAO ထဲ ဘ႑ာေငြျပန္ျဖည့္ဖုိ႔နဲ႔ smart contract ရဲ႕ အားနည္းခ်က္ကုိျပင္ဖုိ႔အတြက္ Ethereum ရဲ႕ Blockchain ကုိ Version အသစ္ေျပာင္းလဲမွရမွာမုိ႔ hard-fork လုပ္ဖုိ႔ ဆုံးျဖတ္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒီဆုံးျဖတ္ခ်က္ကုိ Ethereum user အမ်ားစုက သေဘာမတူၾကဘူး။ ဒါေပမယ့္ Hack ခံရတာက Ethereum မွာျဖစ္တာမဟုတ္ဘဲ DAO ရဲ႕ကုိယ္ပုိင္ code မွာျဖစ္တာကတစ္ေၾကာင္း၊ ဟက္ကာေတြကုိ ကာလရွည္ၾကာ အက်ဳိးမခံစားလုိတာကတစ္ေၾကာင္းေၾကာင့္ block 1,920,000 မွာ Ethereum mining node ေတြကုိ blockchain ဗားရွင္းအသစ္တစ္ခုဆီ လမ္းလႊဲခြဲထုတ္လုိက္တယ္။ Blockchain အသစ္က ဟက္ကာေတြရသြားတဲ့ Ether ေတြကုိ ကုိယ္စားမျပဳေတာ့ဘူးေပါ့။ ပင္မ Etherchain ေပၚမွာ မုိင္းတူးေနတဲ့ အဲ့ဒီ Node ေတြဟာလည္း အနည္းစုတစ္စုအျဖစ္ ခြဲထြက္လာခဲ့တယ္။ အဲ့ဒီအနည္းစုဟာ Ethereum Classic (ETC) ပါပဲ။ Ethereum Classic ကုိ 2017 ႏွစ္ဆန္းမွာ ေမြးဖြားေပးခဲ့တယ္။

Blockchain fork လုပ္တဲ့အခါ Data အားလုံးဟာ Fork လုပ္ၿပီးတဲ့အထိ တရား၀င္ေနေသးတဲ့အတြက္ Hard fork မလုပ္ခင္ကတည္းက 1 ETH ပုိင္ဆုိင္ထားတဲ့ Ethereum user ေတြဟာ Chain အသစ္ေပၚမွာ ေနာက္ထပ္ 1 ETC ရရွိေစတာျဖစ္တယ္။  ETC ဟာလည္း ETH လုိမ်ဳိး Smart-contract နဲ႔ D-App ေတြဖန္တီးျခင္း၊ အထုိင္ခ်ျခင္းလုပ္ငန္းကုိပဲ လုပ္ေဆာင္တာျဖစ္တယ္။ Etherchain အသုံးျပဳတဲ့ ICO ေတြကတဆင့္ Ethereum ကုိ အက်ဳိးအျမတ္တက္ေစသလုိ ETC ကုိလည္း အထုိက္အေလ်ာက္တက္ေစတယ္။ ETH နဲ႔ DAO တုိ႔ရဲ႕ လုံၿခဳံေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ခြဲထြက္လာရတဲ့ ETC ဟာ မိခင္ ETH ရဲ႕ ေထာက္ပုိ႔စစ္သည္ေတာ္ဆုိရင္လည္း မမွားပါဘူး။ သူ႕ရဲ႕ ေရွ႕ေျပးလုပ္ေဆာင္မႈတုိင္းဟာ သူကုိယ္တုိင္အတြက္သာမက မိခင္ ETH ကုိပါ ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေစပါတယ္။

Ethereum Classic (ETC) Market detail (22.9.2018)

Rank 15
Market Cap = 1,194,950,738 USD / 178,686 BTC
Volume (24h) = 228,180,426 USD / 34,121 BTC
Circulating Supply = 104,730,739 ETC

=========================================
[Unicode]

What is Ethereum Classic (ETC)?

May 2016 မှာ Ethereum 10% ကျော် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားတဲ့ DAO hack ခံခဲ့ရတယ်။  Ethereum ရဲ့ block 1,920,000 မပြည့်ခင်အချိန်ပေါ့။ DAO (Decentralized Autonomus Organization) ဆိုတာ Ethereum ပေါ်မှာ D-App (Decentralized Application) တွေကို အလိုအလျောက် ကြေညာချိတ်ဆက်ပေးဖို့ တည်ဆောက်ထားတာဖြစ်တယ်။ DAO ရဲ့ လုံခြုံရေးအားနည်းချက်ကို ရေးသားဖော်ပြထားတဲ့ စာရွက်တစ်ရွက်က အပြင်ပေါက်ကြားသွားတော့ DAO ထဲက Ether တွေ အခိုးခံရဖို့ဖြစ်သွားခဲ့တယ်။ June 2016 မှာ Ether 3.6 သန်းကျော် (USD သန်း 50 ခန့်) hacker လက်ထဲ ပါသွားခဲ့တယ်။

ဒီအခါ Ethereum အဖွဲ့အစည်းက စည်းဝေးဆုံးဖြတ်ကြတယ်။ ဟက်ကာတွေကို အကျိုးခံစားခွင့် ကာလကြာရှည်မရစေဖို့၊ DAO ထဲ ဘဏ္ဍာငွေပြန်ဖြည့်ဖို့နဲ့ smart contract ရဲ့ အားနည်းချက်ကိုပြင်ဖို့အတွက် Ethereum ရဲ့ Blockchain ကို Version အသစ်ပြောင်းလဲမှရမှာမို့ hard-fork လုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြတယ်။ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို Ethereum user အများစုက သဘောမတူကြဘူး။ ဒါပေမယ့် Hack ခံရတာက Ethereum မှာဖြစ်တာမဟုတ်ဘဲ DAO ရဲ့ကိုယ်ပိုင် code မှာဖြစ်တာကတစ်ကြောင်း၊ ဟက်ကာတွေကို ကာလရှည်ကြာ အကျိုးမခံစားလိုတာကတစ်ကြောင်းကြောင့် block 1,920,000 မှာ Ethereum mining node တွေကို blockchain ဗားရှင်းအသစ်တစ်ခုဆီ လမ်းလွှဲခွဲထုတ်လိုက်တယ်။ Blockchain အသစ်က ဟက်ကာတွေရသွားတဲ့ Ether တွေကို ကိုယ်စားမပြုတော့ဘူးပေါ့။ ပင်မ Etherchain ပေါ်မှာ မိုင်းတူးနေတဲ့ အဲ့ဒီ Node တွေဟာလည်း အနည်းစုတစ်စုအဖြစ် ခွဲထွက်လာခဲ့တယ်။ အဲ့ဒီအနည်းစုဟာ Ethereum Classic (ETC) ပါပဲ။ Ethereum Classic ကို 2017 နှစ်ဆန်းမှာ မွေးဖွားပေးခဲ့တယ်။

Blockchain fork လုပ်တဲ့အခါ Data အားလုံးဟာ Fork လုပ်ပြီးတဲ့အထိ တရားဝင်နေသေးတဲ့အတွက် Hard fork မလုပ်ခင်ကတည်းက 1 ETH ပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ Ethereum user တွေဟာ Chain အသစ်ပေါ်မှာ နောက်ထပ် 1 ETC ရရှိစေတာဖြစ်တယ်။  ETC ဟာလည်း ETH လိုမျိုး Smart-contract နဲ့ D-App တွေဖန်တီးခြင်း၊ အထိုင်ချခြင်းလုပ်ငန်းကိုပဲ လုပ်ဆောင်တာဖြစ်တယ်။ Etherchain အသုံးပြုတဲ့ ICO တွေကတဆင့် Ethereum ကို အကျိုးအမြတ်တက်စေသလို ETC ကိုလည်း အထိုက်အလျောက်တက်စေတယ်။ ETH နဲ့ DAO တို့ရဲ့ လုံခြုံရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ခွဲထွက်လာရတဲ့ ETC ဟာ မိခင် ETH ရဲ့ ထောက်ပို့စစ်သည်တော်ဆိုရင်လည်း မမှားပါဘူး။ သူ့ရဲ့ ရှေ့ပြေးလုပ်ဆောင်မှုတိုင်းဟာ သူကိုယ်တိုင်အတွက်သာမက မိခင် ETH ကိုပါ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေပါတယ်။

Ethereum Classic (ETC) Market detail (22.9.2018)

Rank 15
Market Cap = 1,194,950,738 USD / 178,686 BTC
Volume (24h) = 228,180,426 USD / 34,121 BTC
Circulating Supply = 104,730,739 ETC

__________________________________________

Ref : many resources
Written by : Bitcoin Seeker
follow me on : facebook, twitter, VK
 

Read More

Future of Ethereum Classic (ETC ရဲ႕ အနာဂါတ္)

Ethereum Classic Summit 2018 in Seoul, Korea

ကုိရီးယားႏုိင္ငံ ဆုိးလ္ၿမိဳ႕မွာ စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္မွ ၁၃ ရက္ေန႔အထိ က်င္းပမယ့္ Ethereum Classic Summit 2018 ပြဲမွာ ETC Labs ရဲ႕ CEO Terry Culver က ETC Ecosystem ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအတြက္ အထူးျခားဆုံးေဟာေျပာတင္ဆက္မႈေတြနဲ႔ ဒီေန႔ တင္ဆက္ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္...တဲ့

ETC Labs ဟာ ETC ရဲ႕ အနာဂါတ္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားတုိးပြားလာေအာင္၊ နည္းပညာပုိင္းဆုိင္ရာ ပုိမုိလြယ္ကူအဆင္ေျပလာေအာင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

ETC အေပၚ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ တုိးပြားလာေစမယ့္ ETCgame ေခၚ CoinGame.org website နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေျပာဆုိတင္ျပခဲ့ပါတယ္။ ဒီ CoinGame မွာ ETH, ETC ႏွစ္သက္ရာနဲ႔ deposit တင္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာေဘာလုံးပြဲ နဲ႔ eSport ေတြျဖစ္တဲ့ အြန္လုိင္းဂိမ္းအသင္းအခ်င္းခ်င္း ယွဥ္ၿပိဳင္မႈေတြမွာ ဘယ္အသင္းႏုိင္မယ္ ခန္႔မွန္းရတာေတြ၊ Crypto ေစ်းအတက္အက်ခန္႔မွန္းတာေတြ  ကစားလုိ႔ရပါတယ္။

Soccer


eSports


Predictions

IOHK (Input Output HK) အဖြဲ႕က Bob Summerwill ကလည္း Mantis Devemopment - ETC Wallet အပုိင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေျပာဆုိတင္ျပခဲ့ပါတယ္။ (ေအာက္ပုံ)



ETC အတြက္ Daedauls-Mantis Wallet ကုိ Version 1.1 အထိ ထုတ္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ Version 1.1 မွာ ETH ကုိ အျပည့္အ၀ ေထာက္ပံ့မႈေပးထားတယ္၊ စြမ္းေဆာင္ရည္အပုိင္းပုိ အဓိကထားလာတယ္၊ Mac / Windows ႏွစ္မ်ဳိးလုံးမွာပါ ရလာတယ္ (ယခင္က Linux တစ္ခုတည္းသာရေသး)၊ critical issues ေတြကုိ ေျဖရွင္းေပးလာတယ္၊ Syncing စြမ္းေဆာင္ရည္ တုိးလာတယ္။ ေနာက္ထြက္လာမယ့္ Version 2.0 မွာ ဒီထက္ပုိမုိစြမ္းေဆာင္ရည္ျပည့္၀လာပါမယ္။

ETC Developer Team မွ Program manager ျဖစ္သူ Darcy Danger Reno က ETCDEV ရဲ႕လုပ္ေဆာင္မႈအပုိင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေျပာဆုိေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ (ေအာက္ပုံ)

UTRUST ကလည္း လုံၿခဳံေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ETCDEV နဲ႔ လက္တြဲလုိက္ၿပီလုိ႔ေျပာပါတယ္။ UTRUST ဟာ အြန္လုိင္းစီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြအတြက္ ေရာင္းသူ၀ယ္သူၾကား  ေငြေပးေခ်မႈ လြယ္ကူျမန္ဆန္ၿပီး လုံၿခဳံမႈရွိေစရန္ ၾကားခံ၀န္ေဆာင္မႈေပးတဲ့ Cryptocurrency Payments Solution တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ Euro, Dollar အပါအ၀င္ cryptocurrency မ်ဳိးစုံကုိ သူ႔စနစ္တစ္ခုတည္းကေန လြယ္ကူျမန္ဆန္စြာေပးေခ်ႏုိင္ေစပါတယ္။ ဒီလုိ ETCDEV နဲ႔ UTRUST တုိ႔ လက္တြဲလုိက္တာဟာ ETC ရဲ႕ ၀ယ္လုိအားကုိ လ်င္ျမန္စြာ တက္လာႏုိင္ေစပါမယ္။ နာမည္ေက်ာ္ Coinbase လည္း ETC နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

==============================

[Unicode]

Ethereum Classic Summit 2018 in Seoul, Korea

ကိုရီးယားနိုင်ငံ ဆိုးလ်မြို့မှာ စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်မှ ၁၃ ရက်နေ့အထိ ကျင်းပမယ့် Ethereum Classic Summit 2018 ပွဲမှာ ETC Labs ရဲ့ CEO Terry Culver က ETC Ecosystem ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အထူးခြားဆုံးဟောပြောတင်ဆက်မှုတွေနဲ့ ဒီနေ့ တင်ဆက်ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်...တဲ့

ETC Labs ဟာ ETC ရဲ့ အနာဂါတ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများတိုးပွားလာအောင်၊ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ပိုမိုလွယ်ကူအဆင်ပြေလာအောင် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

ETC အပေါ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု တိုးပွားလာစေမယ့် ETCgame ခေါ် CoinGame.org website နဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြောဆိုတင်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒီ CoinGame မှာ ETH, ETC နှစ်သက်ရာနဲ့ deposit တင်ပြီး နိုင်ငံတကာဘောလုံးပွဲ နဲ့ eSport တွေဖြစ်တဲ့ အွန်လိုင်းဂိမ်းအသင်းအချင်းချင်း ယှဉ်ပြိုင်မှုတွေမှာ ဘယ်အသင်းနိုင်မယ် ခန့်မှန်းရတာတွေ၊ Crypto ဈေးအတက်အကျခန့်မှန်းတာတွေ  ကစားလို့ရပါတယ်။

Soccer


eSports


Predictions

IOHK (Input Output HK) အဖွဲ့က Bob Summerwill ကလည်း Mantis Devemopment - ETC Wallet အပိုင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြောဆိုတင်ပြခဲ့ပါတယ်။ (အောက်ပုံ)



ETC အတွက် Daedauls-Mantis Wallet ကို Version 1.1 အထိ ထုတ်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ဒီ Version 1.1 မှာ ETH ကို အပြည့်အ၀ ထောက်ပံ့မှုပေးထားတယ်၊ စွမ်းဆောင်ရည်အပိုင်းပိုအဓိကထားလာတယ်၊ Mac / Windows နှစ်မျိုးလုံးမှာပါ ရလာတယ် (ယခင်က Linux တစ်ခုတည်းသာရသေး)၊ critical issues တွေကို ဖြေရှင်းပေးလာတယ်၊ Syncing စွမ်းဆောင်ရည် တိုးလာတယ်။ နောက်ထွက်လာမယ့် Version 2.0 မှာ ဒီထက်ပိုမိုစွမ်းဆောင်ရည်ပြည့်ဝလာပါမယ်။


ETC Developer Team မှ Program manager ဖြစ်သူ Darcy Danger Reno က ETCDEV ရဲ့လုပ်ဆောင်မှုအပိုင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြောဆိုဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။ (အောက်ပုံ)

UTRUST ကလည်း လုံခြုံရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ETCDEV နဲ့ လက်တွဲလိုက်ပြီလို့ပြောပါတယ်။ UTRUST ဟာ အွန်လိုင်းစီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွေအတွက် ရောင်းသူဝယ်သူကြား  ငွေပေးချေမှု လွယ်ကူမြန်ဆန်ပြီး လုံခြုံမှုရှိစေရန် ကြားခံဝန်ဆောင်မှုပေးတဲ့ Cryptocurrency Payments Solution တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ Euro, Dollar အပါအဝင် cryptocurrency မျိုးစုံကို သူ့စနစ်တစ်ခုတည်းကနေ လွယ်ကူမြန်ဆန်စွာပေးချေနိုင်စေပါတယ်။ ဒီလို ETCDEV နဲ့ UTRUST တို့ လက်တွဲလိုက်တာဟာ ETC ရဲ့ ဝယ်လိုအားကို လျင်မြန်စွာ တက်လာနိုင်စေပါမယ်။ နာမည်ကျော် Coinbase လည်း ETC နဲ့ ချိတ်ဆက်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။

__________________________________________

Ref : many resources
Written by : Bitcoin Seeker
follow me on : facebook, twitter, VK
 

Read More

ေငြေၾကးျဖစ္ေပၚလာပုံႏွင့္ အနာဂတ္ေငြေၾကး (Crypto Currency)

ေငြေၾကးျဖစ္ေပၚလာပုံအက်ဥ္း

ေငြေၾကးဆုိတာ ၾကားခံလဲလွယ္ေရးပစၥည္း (medium of exchange) တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာဦးအစ ေငြေၾကး မေပၚခင္က လူသားေတြဟာ သူ႔ပစၥည္းနဲ႔ ကုိယ့္ပစၥည္း တုိက္ရုိက္လဲလွယ္ၾကပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ၾကက္ပုိင္ရွင္ ဟာ ေျပာင္းဖူးလုိခ်င္တဲ့အခါ ေျပာင္းဖူးရွိသူထံမွာ ၾကက္ နဲ႔ေျပာင္းဖူးကုိ သူတုိ႔အခ်င္းခ်င္း သေဘာတူ သတ္မွတ္ထား တဲ့နည္း (သုိ႔မဟုတ္) အညီအမွ်ခ်ိန္တြယ္တဲ့နည္းနဲ႔ လဲယူပါတယ္။ ၾကက္ရဲ႕အေလးခ်ိန္နဲ႔ညီမွ်တဲ့ ေျပာင္းဖူးအေရအတြက္ဟာ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္အတြက္ အဆင္ေျပ ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏြားပုိင္ရွင္က ေျပာင္းဖူးလုိခ်င္တဲ့အခါက်ေတာ့ ႏြားရဲ႕အေလးခ်ိန္အတုိင္းေပးဖုိ႔ ေျပာင္းဖူး မရွိရင္ၿဖစ္ေစ၊ ရွိခဲ့ရင္လည္း ႏြားပုိင္ရွင္အတြက္ စားမေလာက္ေအာင္ ပုိလွ်ံေနမွာျဖစ္တဲ့ အတြက္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္အဆင္မေျပေတာ့ပါဘူး။ ႏြားပုိင္ရွင္ကလည္း သူလုိခ်င္တဲ့ ေျပာင္းဖူး အေရအတြက္ရဲ႕ အေလးခ်ိန္အတုိင္း ႏြားကုိ ခုတ္ထစ္ပုိင္းျဖတ္ေပးဖုိ႔ မျဖစ္ႏုိင္ျပန္ဘူး။ ဒီအခါ ႏြားပုိင္ရွင္ ဟာ ေက်ာက္သံပတၱျမားရွိသူထံမွာ ႏြားအေလးခ်ိန္အတုိင္း သြားလဲပါတယ္။ ရလာတဲ့ ေက်ာက္သံ ပတၱျမားထဲက သူလုိခ်င္တဲ့ေျပာင္းဖူးအေရအတြက္ရဲ႕အေလးခ်ိန္အတုိင္း လဲယူပါတယ္။ ဒီလုိနဲ႔ ေရႊေငြေက်ာက္သံပတၱျမားေတြကုိ လဲလွယ္ေရးပစၥည္းအျဖစ္ သုံးစြဲလာၾကပါတယ္။ တစ္စတစ္စ ယဥ္ေက်းလာတာနဲ႔အမွ် ေရႊဒဂၤါး၊ ေငြဒဂၤါး (coins) ေတြ သြန္းလုပ္ၿပီး သုံးစြဲလာၾကပါတယ္။ ေနာက္ပုိင္း မွာ ေငြစကၠဴ (paper money) ေတြထုတ္လုပ္ သုံးစြဲလာၾကတာ ယေန႔အထိ ပါပဲ။ ေငြေၾကးကုိ ေဒသတစ္ခု၊ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံရဲ႕ ၾကြယ္၀မႈေပၚအေျခခံၿပီး ကန္႔သတ္ခ်က္ (limit) နဲ႔ ထုတ္လုပ္ရပါတယ္။ ႏုိင္ငံတစ္ခု၊ ေဒသတစ္ခုရဲ႕ ၾကြယ္၀မႈကုိ ေဒသတြင္း သယံဇာတ၊ ပုိ႔ကုန္သြင္းကုန္ (သုိ႔မဟုတ္) ေရာင္းလုိအား ၀ယ္လုိအား ဥပေဒသ (supply and demand law) နဲ႔ တုိင္းတာပါတယ္။ ဒီၾကြယ္၀မႈဟာ ေငြေၾကးရဲ႕ ရင္းျမစ္ (resource) ျဖစ္ပါတယ္။  ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံရဲ႕ ၾကြယ္၀မႈထက္ ပုိၿပီး ေငြေၾကးကုိထုတ္လုပ္ရင္ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ ယေန႔ေခတ္မွာ cryptocurrency (Digital money) သုိ႔ ေခတ္ေျပာင္းလာေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။

Cryptocurrency (Digital money)

Cryptocurrency ရဲ႕ အစဟာ Bitcoin ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ Bitcoin မေပၚခင္က စဦး Digital money အျဖစ္ E-Gold (1996) အရင္ေပၚပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ Hacker ေတြတုိက္ခုိက္ခံရၿပီး ေပ်ာက္ကြယ္ သြားပါတယ္။ သူ႔ေနာက္မွာ Digital Money ထဲအက်ဳံး၀င္တဲ့ Web Money (1998) (ခုထိရွင္သန္ဆဲ), Liberty Reserve (2006) (ဥပေဒနဲ႔ညိလုိ႔ဆုိၿပီး ဖ်က္သိမ္းခံရ), Perfect Money (2007) (လက္ရွိအခ်ိန္ထိ) တုိ႔အသီးသီး ထြက္ေပၚပါတယ္။

Bitcoin (the gold)

Bitcoin ကုိ Satoshi Nakamoto ေခၚ အမည္ရင္းမသိ၊ ဘယ္သူမွန္းမသိတဲ့ ဂ်ပန္လူမ်ဳိး programmer သုိ႔မဟုတ္ programmer မ်ားအဖြဲ႕က 2008 ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာ 31 မွာ C++ language နဲ႔ ေရးသားခဲ့ၿပီး 2009 ဇန္န၀ါရီမွာ Open-source အျဖစ္ ဖြင့္ခ်ေပးခဲ့ပါတယ္။ ခုခ်ိန္ထိ Satoshi Nakamoto ကို ဘယ္သူမွန္းမသိၾကပါဘူး။ သူဟာ ဂ်ပန္လူမ်ဳိးျဖစ္ၿပီး 5.4.1975 ခုႏွစ္မွာ ေမြးဖြားခဲ့တာေလာက္ပဲ သိၾကပါတယ္။ သူ (သုိ႔မဟုတ္) သူတုိ႔ရဲ႕ နည္းပညာကုိ open-source ခ်ေပးလုိက္တဲ့အတြက္ Bitcoin ကုိ ဘယ္သူမွ တစ္ဦးတည္းမူပုိင္ ထိန္းခ်ဳပ္ခြင့္မရွိေတာ့ဘဲ ကမၻာအႏွ႔ံ လြတ္လပ္စြာက်ယ္ျပန္႔လာေစပါတယ္။

Bitcoin mining (Bitcoin ကုိ ထုတ္လုပ္ျခင္း)

Bitcoin ကုိ မုိင္းတူးျခင္းျဖစ္စဥ္နဲ႔ ထြက္ရွိေစပါတယ္။ Bitcoin mining ဆုိတာ network လုံၿခဳံေရး၊ ေငြလႊဲေျပာင္းမႈ (transaction) လုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ တြက္ခ်က္မႈစြမ္းအား အသုံးျပဳျခင္းနဲ႔ စနစ္အတြင္း လူေတြ တစ္ၿပိဳင္တည္း double လုပ္ေဆာင္မႈကုိ ထိန္းေပးျခင္းလုိ႔ဆုိပါတယ္။ မုိင္းတူးျခင္းလုိ႔ရည္ညႊန္းတာကလည္း ျပင္ပမွာတကယ္မုိင္းတူးပုံနဲ႔တူလုိ႔ျဖစ္တယ္။

ျပင္ပမွာ တကယ္မုိင္းတူးတာမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ Computer, Hardware, Software ေတြနဲ႔ Bitcoin ကုိ မုိင္းတူးေစပါတယ္။ အဲ့ဒီ hardware, software ေတြဟာ မုိင္းတူးသမား (miner) ေတြျဖစ္ပါတယ္။ (Bitcoin Mining စက္ေထာင္ထားတဲ့လူတုိင္းကုိ Bitcoin Miner လုိ႔ အလြယ္ေခၚေပမယ့္ ဒီေနရာမွာေတာ့ Bitcoin Mine Owner လုိ႔မွတ္ထားပါ။) တကယ့္ေလာကမွာ မုိင္းတူးသမား(လူ)ေတြ မုိင္းတူးရင္ ေရႊ၊ သတၱဳ တစ္တုံးစ ႏွစ္တုံးစ ရသလုိ Bitcoin miner ေတြမွာက Block တစ္တုံးစ ႏွစ္တုံးစ ရပါတယ္။ ရလာတဲ့ Block တစ္ခုကုိ 50 Bitcoins ႏႈန္းန႔ဲ စထြက္ေစပါတယ္။ Block ေပါင္း 210,000 ျပည့္တုိင္း Bitcoin တစ္၀က္ေလ်ာ့က်လာပါတယ္။ ဥပမာ- Block ေပါင္း 210,000 ေရာက္တဲ့အထိ Block တစ္ခုကုိ 50 Bitcoins ႏႈန္းေပးပါမယ္။ 210,001 ကစၿပီး Block တစ္ခုကုိ 25 Bitcoins သာ ထုတ္ေပးပါမယ္။ ဒီလုိနဲ႔ Block ေတြမ်ားလာတုိင္း တျဖည္းျဖည္းေလ်ာ့လာၿပီး ေနာက္ဆုံး Bitcoin Zero ျဖစ္သြားပါမယ္။ အသစ္မထုတ္ႏုိင္ေတာ့ပါဘူး။ Block တစ္ခုေတြ႕ရွိဖုိ႔ ပ်မ္းမွ် 10 မိနစ္သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ ဒါဆုိရင္ ပ်မ္းမွ်အားျဖင့္ Block တစ္ခုအတြက္ Bitcoin ရရွိမႈႏႈန္းဟာ ၄ ႏွစ္မွာတစ္ႀကိမ္ တစ္၀က္ႏႈန္း ေလ်ာ့က်လာမယ္။ July 2016 ကစၿပီး Block တစ္ခုကုိ 12.5 Bitcoin သာရရွိေတာ့တယ္။

မုိင္းတူးသမား(လူ)ေတြမ်ားရင္ ေရႊ၊ သတၱဳေတြ ျမန္ျမန္နဲ႔မ်ားမ်ားရသလုိ Bitcoin miner မ်ားရင္ block ေတြ ျမန္ျမန္နဲ႔မ်ားမ်ားရပါမယ္။ Bitcoin miner အေရအတြက္ဟာ Mining Power ေပၚမွာမူတည္ပါတယ္။ Mining Power ကုိ စက္မွာတပ္ဆင္ထားတဲ့ CPU (Central Processing Unit), GPU (Graphics Processing Unit) ပမာဏေပၚမူတည္ၿပီး Hash rate နဲ႔ တုိင္းတာပါတယ္။ Bitcoin miner ေတြမ်ားလာတဲ့အခါ Block တစ္ခုကုိ 10 မိနစ္ထက္ေစာၿပီး ျမန္ျမန္ေတြ႕လာရင္ Bitcoin difficulty စတင္ပါမယ္။ (ျပင္ပမွာလည္းပဲ မိုင္းလုပ္သားမ်ားလုိ႔ ျမန္ျမန္ထြက္ရွိတဲ့အခါ မုိင္းတူးရခက္လာသလုိေပါ့။) Bitcoin difficulty စတင္တဲ့အခါ Block ေတြ႕ရွိမႈ ေႏွးသြားၿပီး Block တစ္ခု 10 မိနစ္ႏႈန္းကုိ ျပန္ေရာက္လာပါမယ္။ ၿပီးရင္ တစ္ဖန္ looping ထပ္ပတ္ပါမယ္။ ဒီလုိနည္းနဲ႔ Bitcoin ကုိ အလြယ္တကူ မထြက္ရွိေအာင္ looping ပတ္ထားပါတယ္။ မုိင္းတူးပုံသေဘာတရားအတုိင္းပါပဲ။  ဒါေၾကာင့္လည္း သူ႔ကုိ crypto-gold လုိ႔တင္စားေခၚေ၀ၚပါတယ္။

အစကေျပာခဲ့သလုိ ေငြေၾကးဆုိတာ ၾကားခံလဲလွယ္ေရးပစၥည္း ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေငြေၾကးရင္းျမစ္ဆုိတာရွိရ ပါတယ္။ ဒီရင္းျမစ္နဲ႔ညီမွ်တဲ့ ေငြေၾကးကုိပဲ ထုတ္ခြင့္ရွိတယ္။ အသစ္ထုတ္ခြင့္မရွိဘူး။ global currency ျဖစ္တဲ့ Bitcoin ဟာ ကမၻာအရပ္ရပ္က paper money (or) hard money ကေန digital money (or) soft money အျဖစ္ကုိ ေျပာင္းလဲေစခ်င္တာျဖစ္တဲ့အတြက္ ကမၻာအရပ္ရပ္ရဲ႕ ပုိ႔ကုန္သြင္းကုန္ (သုိ႔မဟုတ္) ေရာင္းလုိအား၀ယ္လုိအား အေပၚအေျခခံၿပီး Bitcoin အသစ္ထြက္ရွိခြင့္ 21 မီလီယံ သတ္မွတ္ေပးထားပါတယ္။ အမွန္တကယ္ရွိတဲ့ ရင္းျမစ္ဟာ Bitcoin ထြက္ရွိတဲ့ပမာဏထက္နည္းတဲ့အခါ Bitcoin တန္ဖုိးက်မယ္၊ ေဖာင္းပြမယ္။ ရင္းျမစ္ကမ်ားလာရင္ Bitcoin တန္ဖုိးတက္မယ္။ ဒါပါပဲ။

Bitcoin ကုိ စထြက္ေစတဲ့အခါ Mining Power ေပၚမူတည္ၿပီး တြက္ခ်က္ထြက္ရွိေစတယ္။ Mining Power ျမင့္ေလ Miner မ်ားေလျဖစ္သလုိ Mining စက္ရဲ႕ တန္ဖုိးကလည္း ျမင့္တက္ေလျဖစ္လာ ပါတယ္။ ေငြေၾကးသေဘာတရားအရ Bitcoin ကုိလည္း ရွိၿပီးသား ေငြေၾကးနဲ႔လဲယူရမွာျဖစ္လုိ႔ စက္ရဲ႕တန္ဖုိးအတြက္ သုံးလုိက္ရတဲ့ ေငြအရင္းအႏွီးကုိ ရင္းျမစ္အျဖစ္ယူၿပီး coin အေရအတြက္ကုိ တြက္ခ်က္ ထြက္ရွိေစတယ္။ Bitcoin software ကေတာ့ ေငြပမာဏဘယ္ေလာက္ဆုိတာ မသိပါဘူး။ သူ႔ကုိခုိင္းေစထားတဲ့အတုိင္း Mining power ေပၚမူတည္ၿပီး ထုတ္ေပးမွာျဖစ္တယ္။ ဥပမာ- စက္တန္ဖုိးဟာ $1000 ျဖစ္ရင္ အဲ့ဒီ $1000 စက္ရဲ႕ Mining power အလုိက္ coin အေရအတြက္ကုိ ထြက္ရွိေစမွာျဖစ္တယ္။ ပထမဦးဆုံးထြက္လာတဲ့ coin အေရအတြက္ဟာ $1000 နဲ႔ညီမွ်တယ္ လုိ႔ ေယဘူယ်ယူဆႏုိင္တယ္။

Program ေရးဆြဲထားတဲ့ looping အတုိင္း Bitcoin difficulty ျဖစ္စဥ္ကုိ ေရာက္တဲ့အခါ Bitcoin ထြက္ရွိမႈ ေႏွးသြား၊ ရပ္သြားမယ္။ တကယ့္ေလာကမုိင္းတြင္းမွာ ေရႊ၊ သတၱဳေတြ နည္းသြား ကုန္သြားသလုိေပါ့။ မုိင္းလုပ္သားေတြရရွိလာတဲ့ ေရႊေတြကုိ မုိင္းပုိင္ရွင္ကုမၸဏီ (Mine owner) သုိ႔သြင္းၿပီး Mine owner ဟာ ရရွိလာတဲ့ ေရႊ၊ သတၱဳေတြကုိ သူ႔ရဲ႕အရင္းအႏွီး၊ သုံးစြဲရတဲ့အခ်ိန္၊ ကုန္က်စရိတ္ေတြနဲ႔ တြက္ခ်က္ၿပီး တန္ဖုိးသတ္မွတ္ကာ ေစ်းကြက္ပုိ႔မယ္။ ဒီလုိသေဘာအတုိင္း Bitcoin Mine owner ေတြက လည္း ထြက္ရွိလာတဲ့ coin ေတြကုိ ကနဦးတန္ဖုိး သတ္မွတ္ၿပီး ေစ်းကြက္ပို႔တဲ့အခါ ေနာက္ထပ္ေငြ အရင္းအျမစ္ေတြနဲ႔ လဲယူၾကတဲ့အတြက္ ၀ယ္လုိအားတက္လာၿပီး Bitcoin တန္ဖုိးလည္း လုိက္တက္လာတယ္။

Bitcoin အသစ္ထြက္ရွိမႈျဖစ္စဥ္ ေနာက္တစ္ဖန္ မစမခ်င္း ၀ယ္လုိအားေရာင္းလုိအားေပၚမူတည္ၿပီး Bitcoin တန္ဖုိး အတက္အက်ျဖစ္ေပၚလာတယ္။ Bitcoin အသစ္ထြက္ရွိမႈျဖစ္စဥ္ မစေသးတဲ့အခါ Mine owner ေတြဟာ user အခ်င္းခ်င္း ေငြေပးေငြယူမႈ (transaction) ေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ Block ေတြကို ေျဖရွင္းခ်ိတ္ဆက္ေပးရ၊ ကြန္ရက္ကုိ ထိန္းသိမ္းေပးရတဲ့အတြက္ Blockchain network မွတဆင့္ ၀န္ေဆာင္ခအျဖစ္ ရွိၿပီးသား Bitcoin ကေနျပန္လည္ရရွိတယ္။ Bitcoin အသစ္ထြက္ရွိမႈျဖစ္စဥ္ျပန္စတဲ့အခါလည္းပဲ Bitcoin အသစ္လည္းရမယ္၊ ေငြအလႊဲအေျပာင္းေၾကာင့္ ၀န္ေဆာင္ခလည္းရမယ္။ ဒီအခါ Bitcoin တန္ဖုိးလည္း အထုိက္အေလ်ာက္က် မယ္။ ျပင္ပေလာက ရဲ႕ ေငြေၾကးသံသရာလည္ပုံသေဘာတရားအတုိင္းပါပဲ။

Ethereum (the gas or ether: crypto-fuel)

Ethereum ကုိ crypto-fuel လုိ႔ တင္စားေခၚေ၀ၚပါတယ္။ သူ႕ရဲ႕ မူလရင္းျမစ္ဟာ ေရနံႏွင့္သဘာ၀ ဓါတ္ေငြ႔ေရာင္း၀ယ္မႈေပၚမွာ အေျခခံထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ သူ႔ကုိ ေရနံတူးေဖာ္ျခင္းျဖင့္ထုတ္ပါတယ္ လုိ႔ အလြယ္ေျပာခဲ့ပါတယ္။ Ethereum ကုိ အသက္ ၂၃ ႏွစ္သာရွိေသးတဲ့ ႐ုရွားလူမ်ဳိး programmer Vitalik Buterin (ဗစ္တလစ္ ဘုတရင္) မွ C++, Go, Rust စတဲ့ programming language မ်ားနဲ႔ ေရးသားပါတယ္။ Bitcoin Blockchain နည္းပညာကုိအေျခခံၿပီး သူ႔ထက္ပုိေကာင္းတဲ့ Ethereum Blockchain ကုိ ေရးသားပါတယ္။ Bitcoin Blockchain က လြတ္လပ္စြာေငြေပးေခ်မႈတစ္ခုတည္းကုိပဲ အာရုံစုိက္ထားၿပီး Ethereum Blockchain က Smart contract ေတြမွာပါ ခ်ိတ္ဆက္လုိ႔ရေအာင္၊ အရာအားလုံး decentralized ျဖစ္ေအာင္ ေရးသားထားပါတယ္။ Smart Money အျဖစ္ လုပ္ေဆာင္ေစဖုိ႔ေပါ့။ Smart contract ဆုိတာ လူအမ်ားလက္ရွိရင္းႏွီးေနၾကၿပီျဖစ္တဲ့ Smart card, Smart phone ေတြကုိ နားလည္ရင္ ရွင္းျပဖုိ႔လုိမယ္မထင္ပါဘူး။ ကုိယ္တုိင္ေျဖရွင္းဆုံးျဖတ္ၿပီး အလုိအေလ်ာက္ လုပ္ေဆာင္ေစတဲ့ နည္းပညာပါ။ ဒီနည္းပညာသုံးထားတဲ့ စက္ေတြ၊ application ေတြနဲ႔ခ်ိတ္ဆက္ဖုိ႔ Ethereum Virtual Machine (EVM) ကုိ ေရးသားထားၿပီးျဖစ္တယ္။ ဒီ EVM ကုိ စက္ထဲသြင္းလုိက္ရုံနဲ႔ Ethereum network ထဲ အလုိအေလ်ာက္ခ်ိတ္ဆက္သြားေစမွာျဖစ္တယ္။ သူ႕ရဲ႕ Ecosystem အေၾကာင္းကုိ ဒီလင့္မွာ ရွင္းျပၿပီးပါၿပီ။ Ethereum ကုိလည္း Bitcoin လုိ မုိင္းတူးျခင္းျဖစ္စဥ္နဲ႔ ထြက္ရွိေစပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ Bitcoin လုိ လူတုိင္း မုိင္းတူးဖုိ႔မလြယ္ပါဘူး။ Ethereum ကုိ 2013 မွာေရးဆြဲၿပီး 2015 ေလာက္ကမွ relase လုပ္ခဲ့ေပမယ့္ သူ႕အရင္ထြက္ရွိႏွင့္တဲ့ cyptocurrency ေတြကုိ ဘာေၾကာင့္ေက်ာ္တက္လာခဲ့သလဲ။ အေျဖကရွင္းပါတယ္။ သူ႕ရဲ႕ ရင္းျမစ္ေၾကာင့္ပါပဲ။

ဒီလုိ ေငြေၾကးသေဘာတရားကုိနားလည္ရင္ ေငြေၾကးဆုိတာ အသစ္ဖန္တီးၿပီး ထုတ္ခ်င္တုိင္း ထုတ္လုိ႔ မရေၾကာင္း နားလည္ပါမယ္။ အခု cryptocurrency ေတြ ရည္ရြယ္ခ်က္အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ အလွ်ဳိလွ်ဳိထြက္လာၾက တယ္။ ေစ်းကြက္မရွိေသးတဲ့ coin ေတြလည္း ထုတ္ေနၾကတယ္။ သူတုိ႔အားလုံးရဲ႕အေျခခံရင္းျမစ္က Bitcoin ပဲ။ ေနာက္ပုိင္းမွာေတာ့ Ethereum system ကုိအေျခခံတဲ့ coin ေတြထြက္လာတယ္။ Ethereum ကလည္းပဲ Bitcoin ကုိ အေျခခံထားရတာပါပဲ။

အရာအားလုံးဟာ ေရာင္းလုိအား၀ယ္လုိအားေပၚမွာ ရင္းျမစ္ယူၾကတာမွန္ေပမယ့္ လူသုံးမ်ားတဲ့ ရင္းျမစ္ ကသာ လူေတြကုိ ပုိမုိဆြဲေဆာင္ႏုိင္လိမ့္မယ္။ လူေတြပုိမုိလက္ခံသုံးစြဲလာရင္ကုိပဲ ဒီေငြေၾကးဟာ global currency အလုိလုိျဖစ္သြားမွာပဲ။ Bitcoin ဟာ အထင္ရွားဆုံး ဥပမာျဖစ္တယ္။ MLM လုိ လူမ်ားလာေအာင္ မက္လုံးေပးၿပီး လုိက္ဆြယ္ေနစရာမလုိဘူး။  ဒါဆုိရင္ ေနာက္ထြက္လာတဲ့ coin ေတြမွာ သူတုိ႔ရဲ႕ Ecosystem ကုိၾကည့္ၿပီး ဒီ ေငြေၾကးကုိ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံလုိ႔ အက်ဳိးအျမတ္ျမန္မလား၊ ၾကာမလား၊ ဆုံးရႈံးသြားမလား ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာႏုိင္ပါမယ္။

________________________________________

ref : many resources

written : bitcoin seeker

Read More

Ecosystem of Ethereum (ETH)

Bitcoin ဟာ ဘဏ္စနစ္ကုိေတာ္လွန္ပစ္ရန္ရည္ရြယ္ၿပီး တီထြင္ထုတ္လုပ္ခဲ့တဲ့ ဒီဂ်စ္တယ္ေငြေၾကး တစ္ခုပါ။ blockchain နည္းပညာကုိ အသုံးျပဳၿပီး ကမၻာ့တစ္ဖက္ျခမ္း လူတစ္ဦးမွ အျခားတစ္ဖက္ျခမ္းရွိ လူတစ္ဦးသို႔ မည္သည့္ၾကားခံ၀န္ေဆာင္မႈမွမလုိဘဲ ကုန္က်စရိတ္နည္းနည္းနဲ႔ လြယ္ကူလ်င္ျမန္စြာ လႊဲေျပာင္းေပးေခ်လုိ႔ရေစပါတယ္။ အစုိးရထိန္းခ်ဳပ္မႈ၊ မည္သည့္ထိန္းခ်ဳပ္မႈမွ မရွိပါဘူး။ ဒါကုိ decentralized ျဖစ္တယ္လုိ႔ေခၚပါတယ္။ ဥပမာ - ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေငြစကၠဴကုိ တစ္ၿမိဳ႕မွ အျခားတစ္ၿမိဳ႕သုိ႔ လႊဲေျပာင္းေပးေခ်ဖုိ႔အတြက္ ၾကားခံ ဘဏ္၊ လူကုိယ္စားလွယ္၊ ကား၊ ရထား၊ ေလယာဥ္ အစရွိသည္တုိ႔ျဖင့္ လႊဲေျပာင္းေပးေခ်ရသလုိ အစုိးရထိန္းခ်ဳပ္မႈ၊ တစ္စံုတစ္ဦးထိန္းခ်ဳပ္မႈေတြရွိပါတယ္။ centralized ေပါ့။ Bitcoin ဟာ အဲ့ဒီ ၾကားခံ၀န္ေဆာင္မႈေတြမလုိအပ္ဘဲ၊ မည္သည့္ ထိန္းခ်ဳပ္မႈမွ မလုိအပ္ဘဲ Blockchain network မွတဆင့္ တစ္ဦးမွ တစ္ဦးသုိ႔ လြတ္လပ္စြာတုိက္ရုိက္ေပးေခ်ႏုိင္ေစပါတယ္။ ဒါကုိ peer to peer network လုိ႔ေခၚပါတယ္။
-
Ether ေခၚ ေရနံႏွင့္သဘာ၀ဓါတ္ေငြ႕ဟာ Ethereum ရဲ႕ အဓိကအမွတ္သေကၤတတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ Bitcoin ကုိ မုိင္းတူးၿပီးထုတ္သလုိ Ethereum ကုိ ေရနံတူးေဖာ္ျခင္းျဖင့္ ထုတ္ပါတယ္။ Bitcoin ရဲ႕ blockchain နည္းပညာကုိအေျခခံၿပီး မ်ဳိးဆက္သစ္ Ethereum network ကုိ တည္ေဆာက္ပါတယ္။ Ethereum network ဟာလည္း blockchain network လုိ peer to peer network ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ Ethereum network မွာ ေရနံ၊ စက္သုံးဆီ၊ လူသုံးကုန္ပစၥည္း၊ အီလက္ထရြန္နစ္ပစၥည္း၊ သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ေရး၀န္ေဆာင္မႈ၊ အစားအေသာက္၀န္ေဆာင္မႈ အစရွိတဲ့ ရွိႏွင့္ၿပီးသား ၀န္ေဆာင္မႈအားလုံး ပါ၀င္ခ်ိတ္ဆက္ႏုိင္ပါတယ္။ Bitcoin ကဲ့သုိ႔ မည္သည့္ၾကားခံ၀န္ေဆာင္မႈမွမပါဘဲ တစ္ဦးမွ တစ္ဦး လြတ္လပ္စြာ ေငြေပးေခ်ႏုိင္ေစရုံသက္သက္ပဲ မဟုတ္ဘူး။ မည္သည့္အရာကုိမဆုိ ၾကားခံ၀န္ေဆာင္မႈမလုိ၊ တစ္စုံတစ္ဦး ထိန္းခ်ဳပ္ေဆာင္ရြက္ေပးမႈမလုိဘဲ ကုန္က်စရိတ္နည္းနည္းနဲ႔ လ်င္ျမန္လြယ္ကူစြာ ခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေစပါတယ္။
-
ဥပမာ- သင္ဟာ Ethereum network မွာပါ၀င္ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ စက္သုံးဆီအေရာင္းဆုိင္မွာ ဆီ၀င္ျဖည့္တဲ့အခါ က်သင့္ေငြကုိ သင့္ ဖုန္းမွတဆင့္ Ethereum ေပးေခ်လုိက္ရုံျဖင့္ ကုိယ္တုိင္ဆီျဖည့္ႏုိင္ပါတယ္။ ေငြေၾကးကုိ အမွန္တကယ္ ကုိင္တြယ္ေပးေခ်စရာမလုိဘဲ software program မွတဆင့္ ခ်ိတ္ဆက္ ေဆာင္ရြက္ေစျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အေၾကြေစ့ထည့္ၿပီး အစားအေသာက္ယူရတဲ့ စက္ေတြ၊ ကား၊ ရထားလက္မွတ္ခေတြ ေနရာမွာ အစားထုိး တုိကင္အျဖစ္ Ethereum က လုပ္ေဆာင္ပါမယ္။ ၾကားခံလူတစ္ဦးဦး ထိန္းခ်ဳပ္ေဆာင္ရြက္ေပးတာမ်ဳိး မလုိေတာ့ပါဘူး။ ဒါဟာ Ethereum ရဲ႕ ecosystem ျဖစ္ပါတယ္။ ျပင္ပမွာ လက္ေတြ႕လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ၀န္ေဆာင္မႈအားလုံး၊ အရာအားလုံးကုိ decentralized ျဖစ္ေစပါတယ္။ ကုိယ္တုိင္ေပး ကုိယ္တုိင္ယူစနစ္ပါ။ ဘာေၾကာင့္ Ethereum ဟာ အခ်ိန္တုိအတြင္း ဒုတိယေနရာေရာက္လာရသလဲဆုိတာရဲ႕ အေျဖတစ္ခုဆုိလည္း မမွားပါဘူး။
-
ဒီ ecosystem က်ယ္ျပန္႔လာတာနဲ႔အမွ် Ethereum network က်ယ္ျပန္႔လာပါမယ္။ Ethereum network က်ယ္ျပန္႔လာတာနဲ႔အမွ် တစ္ကမၻာလုံးမွာ Ethereum ျဖစ္လာပါမယ္။ Ethereum ဟာ ဒီအခ်က္ကုိ အဓိကလုပ္ေဆာင္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။

________________________________________

ref : ecosystem of ethereum

written : bitcoin seeker

Read More